W I trymestrze ciąży nie zwiększa się zapotrzebowanie energetyczne a w II i III wzrasta ono o 300kcal , a więc nie tak dużo [1]. Poniżej przedstawiono główne zalecenia diety ciężarnej kobiety oraz wskazówki o zachowaniu urody.

Układając swój jadłospis kobiety w ciąży powinny zwrócić uwagę na ilość posiłków. NALEŻY JEŚĆ WIĘCEJ NIEWIELKICH POSIŁKÓW, a jeśli już od początku ciąży występują problemy z nadwagą powinno się stanowczo ograniczyć ilość spożywanych słodyczy. Kolejna sprawą jest ZWRÓCENIE UWAGI NA PROPORCJE W POSIŁKACH. W ciąży zwiększa się zapotrzebowanie na białko i powinno ono stanowić 1/3 (mleko, mięso, ryby morskie, wątróbka), tyle samo powinno się dostarczyć owoców i warzyw a resztę stanowią produkty zbożowe pełnoziarniste. Oczywistym jest zalecenie ograniczenia ilości namiaru tłuszczów. SÓL WIĄŻE NADMIAR WODY W ORGANIŹMIE, co prowadzi do tycia, dlatego nie powinno się używać dużo soli. Najwięcej witamin maja surowe warzywa i owoce, dlatego lepiej je spożywać W FORMIE NIEPRZETWORZONEJ. Lepiej nie spożywać posiłków W STOŁÓWKACH, gdyż nie mamy pewności co do świeżości produktów i stopnia ich przetworzenia, ponadto nie są one zbyt urozmaicone. NIE MOŻNA ZAPOMINAĆ O DUŻEJ ILOŚCI WODY W FORMIE HERBAT ZIOŁOWYCH, SOKÓW, WÓD MINERALNYCH – powinno to być od półtora do 2 litrów dziennie. Powinno się zrezygnować z mocnej kawy i herbaty, gdyż maja one wpływ na niską masę urodzeniową dziecka oraz z alkoholu, który wpływa na powstawanie wad rozwojowych, zwiększa ryzyko poronienia i urodzenia dziecka o niskiej masie. Kofeina zawarta w napojach typu coca cola nadmiernie pobudza organizm matki i u dziecka może prowadzić do zaburzeń rytmu serca. Zakazane jest stosowanie diet odchudzających w czasie ciąży [1, 2].

ZAPOTRZEBOWANIE NA NAJISTOTNIEJSZE MIKROELEMENTY I WITAMINY:

FOSFOR: główny związek stanowiący magazyn energii a także budulec szkieletu. W drugiej połowie ciąży powinno się dostarczać 1,5 g fosforu, a jego źródłem jest np. mleko, warzywa, owoce, pieczywo razowe.

WAPŃ: budulec szkieletu, bierze udział w wielu procesach życiowych komórek. Ogranicza wchłanianie żelaza, co trzeba wziąć pod uwagę bilansując dietę. Wapń obniża ryzyko stanu przedrzucawkowego i dlatego jego duża ilość jest zalecana dla ciężarnych z nadciśnieniem, cukrzycą, ciążą wielopłodową czy przypadkiem wcześniejszym stanu przedrzucawkowego. Zalecana dawka w 2 połowie ciąży wynosi 2g, a główne źródła są takie jak źródła fosforu.

ŻELAZO: zapotrzebowanie 30mg, źródło : m.in. jaja, mięso, ryby.

CYNK: niedobór powoduje niską masę urodzeniową dzieci. Podawanie żelaza w dawce >30mg upośledza wchłanianie cynku i miedzi i dlatego należy zwiększyć podaż cynku i miedzi.

KWAS FOLIOWY: niedostateczne spożycie kwasu foliowego w pierwszych tygodniach ciąży zwiększa ryzyko wad rozwojowych płodu. Należy spożywać do 400 mikrogramów kwasu foliowego dziennie. Kwas foliowy występuje w świeżych, zielonych warzywach, szpinaku, karczochach, gorczycy, owocach cytrusowych, groszku, roślinach strączkowych, soczewicy, grochu włoskim, ciecierzycy i fasoli.

WITAMINA B12: odpowiada za prawidłowe podziały komórkowe oraz produkcję głównego składnika budującego komórki i narządy jakim jest białko. Występuje w pokarmach bogatych w białko zwierzęce: mięso, ryby, jaja i mleko.

WITAMINA B6: niezbędny składnik do wytwarzania białka, cukrów i tłuszczów; odpowiada za prawidłową czynność czerwonych krwinek oraz odporność ustroju. Jest aktywnie transportowana przez łożysko, gdzie osiąga 2-5 razy większe stężenie niż we krwi. Bogate w witaminę B6 jest mięso, wątroba, nerki, ziarno.

WITAMINA C: występuje w świeżych owocach i warzywach (warzywa zielone, pomidory, ziemniaki). Dzienne zapotrzebowanie na witaminę C w ciąży wzrasta o 10 mg dziennie i wynosi 70mg.

WITAMINA A: niezbędna jest do prawidłowego funkcjonowania oczu oraz skóry, a także wzrostu i różnicowania komórek. Dobre źródła: marchew, warzywa liściaste, wątroba, jaja, mleko. Zapotrzebowanie na tę witaminę nie zwiększa się w ciąży, tak więc nie istnieje potrzeba jej uzupełniania. Należy pamiętać, że nadmiar witaminy A może być szkodliwy dla płodu. Rośnie ryzyko wad czaszki i układu nerwowego.

CHOLINA: niezbędna do właściwej budowy i funkcji każdej komórki. Źródło: jaja, wątroba, orzeszki ziemne, mięso. [3]

URODA

W czasie ciąży należy umieć się odprężać, zmęczony organizm sam domaga się relaksacji. Ciepła kąpiel jest bardzo korzystna, lecz nie wolno stosować chemicznych kąpieli pianowych a także kąpać się w gorącej wodzie. Dobrym balsamem jest olejek z kiełków pszenicy – masując brzuch głaszczemy dziecko a skóra na brzuchu staje się lepiej ukrwiona i elastyczna. Kolejnym sposobem na odreagowanie są spacery, oczywiście nie po zatłoczonych ulicach, ale w parku. Spacery wspomagają krążenie i są korzystne dla dziecka [2].

Wszystkim kobietom w ciąży życzę dużo zdrowia, zdrowej diety, najłagodniejszych dolegliwości i wiele radości z narodzin dziecka. Pamiętajmy jakim skarbem jest nowe życie, o którego zdrowie, tak samo jak i nasze, możemy zadbać już w ciąży.

Literatura:
[1] „Kieszonkowy poradnik na początek”, Fundacja Rodzić po Ludzku, 2003
[2] „Poradnik młodych rodziców” Schuster- Brink C., 2000
[3] www.narodziny.med.pl